دارو کنه ی واروآ
کنه واروآ (Varroa destructor) یکی از جدیترین آفات و تهدیدها برای صنعت زنبورداری در سراسر جهان است. این کنه انگلی خارجی است که از همولنف (خون) زنبورهای بالغ و نوزاد تغذیه میکند و باعث تضعیف شدید کلنی، انتقال بیماریهای ویروسی و در نهایت مرگ کلنی میشود. برای مبارزه با این آفت، زنبورداران از روشهای مختلفی از جمله داروهای شیمیایی و ارگانیک استفاده میکنند.
انواع داروهای کنه واروآ
داروهای مورد استفاده برای کنه واروآ به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. داروهای ارگانیک (طبیعی)
این داروها معمولاً بر پایه مواد طبیعی مانند اسیدهای آلی یا عصاره گیاهان ساخته شدهاند و به دلیل باقیمانده کمتر در محصولات زنبورعسل، محبوبیت بیشتری دارند. با این حال، اثربخشی آنها به شدت به دما و نحوه استفاده صحیح بستگی دارد.
- اسید فرمیک: این اسید به صورت مایع یا ژل تبخیری استفاده میشود. بخار آن به داخل سلولهای نوزاد نفوذ کرده و کنهها را از بین میبرد. دمای مناسب برای استفاده از آن بین ۱۰ تا ۳۸ درجه سانتیگراد است.
- اسید اگزالیک: معمولاً به روش تصعید (تبخیر) یا قطرهچکانی (دریبل) استفاده میشود. این روش اغلب در فصول بدون نوزاد (اواخر پاییز و زمستان) که کنهها روی زنبورهای بالغ هستند، موثرتر است.
- تیمول: ماده مؤثرهای که در گیاهانی مانند آویشن وجود دارد. به صورت ژل یا نوارهای آغشته به تیمول در کندو قرار داده میشود.
۲. داروهای شیمیایی
این داروها معمولاً به شکل نوارهای پلاستیکی یا کاغذهای دودزا هستند که حاوی مواد شیمیایی کشنده برای کنهها هستند. استفاده از این داروها باید با دقت و طبق دستورالعمل انجام شود تا از مقاومت کنه و آلودگی عسل و موم جلوگیری شود.
- آمیتراز: مادهای شیمیایی که به صورت دودزا یا نوارهای آغشته به آن استفاده میشود. باید در زمان مصرف هواکش کندو بسته شود.
- فلووالینات و فلومترین: این مواد شیمیایی به صورت نوارهای پلاستیکی در کندو قرار داده میشوند.
زمان و نحوه استفاده
- بهترین زمان درمان: به طور کلی، بهترین زمان برای درمان کنه واروآ زمانی است که جمعیت نوزاد در کندو کم یا صفر باشد، مانند اواخر تابستان یا اوایل پاییز پس از برداشت عسل. در این زمان، کنهها بیشتر روی زنبورهای بالغ هستند و دسترسی به آنها آسانتر است.
- نحوه استفاده: هر دارو دستورالعمل خاص خود را دارد. مهم است که همیشه دستورالعمل روی بستهبندی را به دقت مطالعه و رعایت کنید. استفاده نادرست میتواند به زنبورها آسیب برساند و باعث ایجاد مقاومت در کنهها شود.
- توجه به دما: در داروهای ارگانیک، دما نقش بسیار مهمی در اثربخشی دارد. برای مثال، اسید فرمیک در دماهای پایینتر کمتر تبخیر میشود و اثربخشی آن کاهش مییابد.
از چه روشی جهت نابودی کنه ی واروآ میتوان کمک گرفت؟
متاسفانه نظریه ی بدی که در این زمینه وجود دارد عدم نابودی کامل کنه ی واروآ میباشد.
یعنی هر روشی که ما برای از بین بردن این موجود استفاده کنیم باز در طبیعت وجود داشته و در چرخه ی زندگی زنبورها وارد میشود.
تنوع ضد کنه در زنبورداری
قطعا همه ی روش های موجود جهت مبارزه با کنه ی زنبورعسل و کندو عسل خالی دارای مزایا و معایبی هستند.
از نظر زنبورداران یک کنه کش باید دارای خصوصیات زیر باشد:
۱-تخمریزی ملکه را کاهش ندهد
۲-تلفات نداشته باشد
۳-برای لاروها آسیبی نرساند
۴-ماندگاری در عسل و موم نداشته باشد
۵-قیمت مناسب داشته باشد
۶-کنه کشی طولانی مدت داشته باشد
۷-مواد شیمیایی کمی داشته باشد
۸-زنبورها را فراری ندهد
امروزه از ژل رویال خوراکی برای درمان بسیاری از بیماری های پوستی استفاده می نمایند.
امروزه ضد انگل های بسیار زیادی در بازار یافت میشود و هر کدام دارای دوز ماده ی موثره ی شیمیایی و ارگانیک مختلفی دارد و برای شرایط دمایی و زمانی خاصی مناسب هستند.
نوار کنه های مهم و پر استفاده
کشورهای زیادی ازجمله زیر در صدر تولید نوار کنه در جهان میباشند،زیرا این ممالک ها نسبت به سایر جاهای کره ی زمین بیشتر با کنه ی واروآ دست و پنجه نرم میکنند.
۱-روسیه
۲-چین
۳-ترکیه
۴-آلمان
هزینه ی زیادی صرف راه اندازی و تولید نوار کنه میشود.
یک نکته ی بسیار حائزی که در به کارگیری نوارها یا سایر داروها مد نظر هست،مقاوم شدن کنه ها به این داروها میباشد.
ممکن است در بار اولی که از نوار کنه ی خاصی در زنبورداری استفاده شود و نتیجه ی بهتری دهد اما در سری دوم دیگر این پاسخ ضعیف تر خواهد شد.
تعدادی از نوارکنه های مهم در زنبورداری عبارتند از:
۱-آپی وار
۲-آپی لایف
۳-بای وارول
۴-نوار روسی
۵-آپیستان
۶-نوارکنه های چینی
بی پین روسی یا آمپول کنه ی روسی
آمپول روسی همانطور که از نامش پیداست یک کپسول دارای ظرفیت یک میلی لیتر از ماده ای به نام امیتراز میباشد.
با توجه به تحقیقات گسترده ای که در اکثر کشورها بابت عوارض های آمیتراز اشاره شده، باز هم از این محصول در کنه کشی زنبورعسل استفاده میشود.
این محصول به صورت مایع و در ترکیب با آب در مقدار یک لیتر میتواند تا ۲۵ کندو را کنه کشی کند.
برای بهره گیری از این ضد انگل اول باید از نوع ۵/۱۲ درصد باشد.همچنین تجربه ی کافی از نحوه ی استفاده از آمیتراز شرط داشتن راندمان بالا هست.
برخی از معایب این محصول در صورت مصرف اشتباه میتواند موارد زیر باشد:
دارو کنه ی واروآ
۱-کاهش تخمریزی ملکه
۲-شیمیایی کردن محصولات
۳-مقاوم نمودن کنه ها
۴-تضعیف بدن زنبورها
موارد احتیاطی استفاده از ضد کنه ها
با ازدیاد انواع ضد کنه در بازار توصیه میکنیم هر محصولی را در زنبورستان خود استفاده نکنید.
در ضمن برای استفاده از داروی جدید سعی کنید حدالامکان از یک الی سه کندو به صورت تستی و با دوز های به کار رود.
تا در صورت جواب دهی در بهترین روش از آن الهام بگیرید.
یکی از مزیت بزرگی که این روز دارد ،داشتن ریسک نابودی زنبورها میباشد.
[…] از داروهای شیمیایی در زنبورداری باید با دقت و طبق مقررات انجام شود تا از ایجاد مقاومت […]
[…] نوار کنه ارگانیک و پایدار رولامیت کنههای واروآ را در جایی که تولید مثل میکنند، زیر کلاهک بچهدار هدف قرار میدهند. این نوار محصول شرکت تکنو وت بوده و جز نوارهای آماده مصرف، درمان سریع یک هفتهای است و میتوان آن را با ایجاد سلامت در تمامی کلنیها استفاده کرد. […]